bālo tikaṃ kṛtaṃ prāṇikāyaṃ
tasyedaṃ hetusvalakṣaṇakāryaciṃtayā sthānam
iti|| hetutvād iti eva viśeṣo rali
vyākhyā
prakathayiṣyāmā|| yathovāca dhanvaṃtarir iti
pratisaṃskartṛsūtraṃ||
tatrādau hetuniścaṃtanam āha|| sarvabhū
tānām ityādi|| sarvabhūtāni
kṛtyāni utpādayaṃti| vakṣyamāṇamahadāyāmūlatagaṃ tasya kāraṇaṃ kiṃ tad ity āhā
avyaktaṃ nāma || nāmaprasiddhyupasaṃgrahe|| tatra vyaktam api yat dravyaṃ
prasiddhaṃ || tena vyaktād avyaktam iti || paramātma
ny api avyaktasaṃjñā nirastā | kiṃ tad
avyaktaśabdaprasiddham ity āha| satvarajastamolakṣaṇam iti| carake ||
puna
r ātmany evāvyaktavyapadeśā|| ata eva caturviṃśatikatatvaṃ ||
tasyāvyaktasya kāraṇam athāstīti darśayann āha||
akāraṇam iti
avidyamānotpattihetrur aṣṭarūpam iti|| aṣṭau rūpāṇi cāsya||
etā ca tā buddhi ahaṃkāraspā
ñcatanmātrāṇāṃ pṛthakkāraṇatvaṃ niṣiddhaṃ||
anye pi pradhānasyaiva pariṇamato buddhyādīni rūpāṇīty ūcuḥ||cha||
aṣṭa
rūpam ity atra jajā||
avyaktabuddhyahaṃkārāḥ|| pañcamahābhūtānīty āha||
paṭhaṃti ca vyāsam|| bhūmir āpo nalo vā
mano buddhir eva ca |
ahaṃkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtir aṣṭadhā||1||
tathāpi hi vara ke ? pi|| khādīni